NitriNure: Nitrificatie van stikstof uit mest

NitriNure: Nitrificatie van stikstof uit mest

Mestverwerking voor emissiearme meststoffen

NitriNure is een samenwerkingsproject van Wageningen University & Research (WUR) en circa twintig partners uit de melkvee en varkenshouderij, de mestverwerking en de akkerbouw. Gezamenlijk onderzoeken zijn in meerdere pilots hoe verschillende vormen van mestverwerking kunnen bijdragen aan het verlagen van emissies en het oplossen van het mestoverschot. Daarvoor worden meerdere technieken en geproduceerde meststoffen in de praktijk getest.

Het uiteindelijke doel: in kaart brengen hoe deze verschillende technieken werken, wat ze opleveren over de hele keten en voor wie. Er is namelijk geen universele oplossing voor alle stallen en mestsoorten, omdat dit onder meer afhankelijk is van het type bedrijf, stal, mestverwerking en afzetmogelijkheden.

Nutri nure

NitriNure: Nitrificatie van stikstof uit mest

Hoe gaan we dit doen?

Binnen NitriNure wordt een aantal techniekpilots uitgevoerd waarin urine en feces gescheiden worden, zowel bij melkvee als bij varkens. De focus ligt op het combineren van emissiereductie en mestafzet. Op alle deelnemende bedrijven wordt er gemonitord doormiddel van het nemen van monsters bij iedere stap van het proces. Zo brengt WUR samen met de partners de volledige massabalans en samenstellingen in kaart, van ingaande stromen tot eindproduct. Deze aanpak levert feitelijke data op over welke technieken op bedrijfsniveau effectief zijn. Te gebruiken voor zowel de sector als de overheid.

De pilots richten zich op een ketenbenadering die verder reikt dan de stal: de meststoffen die binnen de pilots ontstaan, worden ook in veldproeven uitgereden. Zo wordt direct getoetst hoe de emissiearme meststoffen presteren in de praktijk, zowel qua werking als qua toepasbaarheid op het land.

NitriNure: Nitrificatie van stikstof uit mest

Nutri nure

 

 

 

“We vergelijken verschillende technieken om te zien welke in de praktijk echt emissies verlagen én helpen het mestoverschot aan te pakken.” 
– Kimo van Dijk, onderzoeker en projectleider WUR

De kracht

De pilots richten zich zowel op oplossingen op het eigen bedrijf als op centrale mestverwerking. Een aantal pilots wordt getest op bedrijfsschaal, maar er is ook een installatie bij een centrale co-vergister. Alle metingen worden op dezelfde manier uitgevoerd en geanalyseerd bij zowel interne als commerciële lab. Hoewel verschillende technieken op uiteenlopende bedrijven worden onderzocht, zijn resultaten daardoor vergelijkbaar. Daardoor is het mogelijk om kennis te delen tussen de pilots: wat op het ene bedrijf wordt geleerd, wordt gedeeld met andere deelnemers. Zo ontstaat een collectieve leeromgeving waarin praktijk, beleid en wetenschap samenkomen. 

Zo werkt het

Bij nitrificatie wordt de urinerijke meststroom actief belucht in een membraanbioreactor. Nitrificerende bacteriën zetten ammonium om, waardoor de vloeistof verzuurt tot circa 6 pH. Het risico op ammoniakemissies neemt daardoor sterk af. Het eindproduct is een stabiele, geurarme en emissiearme stikstofmeststof die op eigen land kan worden toegepast en mogelijk ook elders inzetbaar is bijvoorbeeld na opconcentrering in de glastuinbouw. Deze aanpak sluit aan bij urinescheiding in moderne stalsystemen, omdat het lage organische stofgehalte van de stroom nitrificatie mogelijk maakt.

Waarom nitrificatie?

Andere RENURE-producten (REcovered Nitrogen from manURE) worden vooral chemisch of fysisch behandeld en voldoen aan de RENURE-criteria op basis van stikstofgehalte, maar richten zich niet op emissiereductie of vragen (te) veel chemie als input. De biologische route van nitrificatie kan daarentegen wél een dubbele oplossing bieden, die zowel aan de Europese RENURE-eisen voldoet én emissiereductie kan realiseren.

Het team

Penvoerder van het project is Stichting Biomassa, die in die rol voor verbinding tussen de partners zorgt. WUR verzorgt de monitoring, metingen, proeven en kennisdeling. Samen vormen zij de overkoepelende laag van de losse pilots op de melkvee- en varkenshouderijen waar de emissiereductiepilots plaatsvinden, en de partners die hier per pilot aan meewerken.

De samenwerking omvat zowel publieke als private partijen. De overheid (provincies) en bedrijven uit de commerciële sector co-financieren het project. Ook denken LTO, toeleveranciers als ForFarmers en eindgebruikers uit de sector mee over de praktische toepasbaarheid en het verdienmodel van de onderzochte reductiemethodes.

 

 

 

 

“We bekijken de hele keten, van de mestput in de stal tot het uitrijden van meststoffen op het land” – Kimo van Dijk, onderzoeker en projectleider WUR

 

 

 

 

Vervolgstappen

Na een half jaar onderzoek zijn de eerste metingen in het de tweede helft van 2025 gestart. Zodra per pilot minimaal drie meetcycli zijn doorlopen, ontstaat een representatief beeld van de werking per bedrijf (installatie). De volgende stap is om de meststoffen uit de verschillende processen te vergelijken op emissies bij toepassing in het veld doormiddel van gecontroleerde proeven zoals ammoniak, nitraat en methaan.   

Daarnaast is het werken aan opschalen in de praktijk ook belangrijk. Kansrijke producten worden gedemonstreerd in veldproeven. Door ook van dit onderdeel van de mestketen voldoende meetdata te verzamelen, kan onderzocht worden hoe de geproduceerde meststoffen zo goed mogelijk en praktische haalbaar toegediend kunnen worden, hoe de meststoffen zich in het veld gedragen, wat de stikstofwerking is en hoe ze zich verhouden tot huidige kunst- of drijfmesten.

De resultaten worden binnen het project gedeeld tussen de deelnemende bedrijven en provincies, zodat duidelijk wordt welke technieken kansrijk zijn en welke niet. Zo snel mogelijk worden resultaten ook naar buiten gecommuniceerd, zodat er ook een bijdrage kan zijn aan noodzakelijke beleid.

 

 

Meer weten over dit project? Neem dan contact op met stichting Biomassa: info@stichtingbiomassa.nl.