PeelProof: Maatwerk in de Peel

PeelProof: Maatwerk in de Peel

Op weg naar bedrijfsspecifieke doelsturing

Deze pilot onderzoekt hoe melkveehouders hun emissies én kringloopverliezen bedrijfsspecifiek kunnen meten en aantoonbaar reduceren, van stal tot land. Op het deelnemende melkveebedrijf wordt daarom een integrale meetaanpak getest. Zo wil men een reproduceerbaar model ontwikkelen dat op bedrijfsspecifiek niveau juridisch geborgd toe te passen is. Het doel is om aan te tonen dat doelsturing op basis van bedrijfsspecifieke metingen effectiever is dan de huidige generieke maatregelen.

hoofdafbeelding

PeelProof: Maatwerk in de Peel

Hoe gaan we dit doen?

De pilot wordt uitgevoerd op een melkveebedrijf in de Peel. Hier vindt emissiereductie van met name ammoniak en methaan plaats via een integrale aanpak met emissiearm stalsysteem, mono-mestvergister en meststripper (zie onderstaand kader). Daar worden continué metingen verricht aan de stal, de mestverwerking en de aanwending op het land. Alle meststromen worden gevolgd op zowel volume als concentratie, zodat de volledige stikstofkringloop inzichtelijk wordt. Door bedrijfsspecifieke metingen te combineren met bestaande systemen zoals de Kringloopwijzer, wordt een betrouwbaarder beeld gecreëerd dan met alleen modelberekeningen.

PeelProof: Maatwerk in de Peel

Afbeelding Wientjes

 

 

 

 

“Meten is weten, en weten is sturen. Met inzicht in waar de emissies en verliezen écht zitten kunnen we gericht verbeteren” – Teun Wientjes, melkveehouder

De kracht

Daarmee gaat de pilot verder dan traditionele stalmetingen. Door de volledige kringloop te volgen, wordt zichtbaar hoeveel reductie er binnen én buiten de stal plaatsvindt, bijvoorbeeld door vergisting of mineralenscheiding. Daarmee leveren de continué metingen dagelijks handelingsperspectief op: als emissies stijgen, kan de veehouder direct bijsturen. Dat maakt emissiereductie meetbaar, beheersbaar én onderdeel van goed vakmanschap.

De pilot brengt alle emissiefactoren integraal in kaart. Daardoor kan op basis van harde data onderzocht worden welke emissiereducties in potentie juridisch borgbaar zijn, en dus bij kunnen dragen aan de overgang van generieke maatregelen naar bedrijfsspecifieke doelsturing.

PAVEX: zo werkt het

Op de projectlocatie gebruikt men een emissiearm stalsysteem: de mest wordt uur-/dagvers uit de stal verwijderd en naar een mono-mestvergister gepompt. Door methaan gecontroleerd af te vangen wordt hier biogas geproduceerd. De vergiste mest gaat vervolgens naar een meststripper, die ammoniak uit de mest haalt en omzet in een herbruikbare meststof. Daarmee wordt een kunstmestvervanger gecreëerd die het risico op ammoniakemissie in de lucht én nitraatuitspoeling in de bodem en het grondwater verkleint.

 

 

 

“Dit is geen onderzoek met een vast protocol. We meten live, leren onderweg en passen aan wat nodig is om tot een werkbare aanpak te komen.”
– Ronald Luijkx, projectleider

 

Het team

Het melkveebedrijf van Teun Wientjes in het Brabantse Oploo vormt de praktijklocatie voor deze pilot. Binnen het projectteam worden de metingen op deze locatie verzorgd door Connecting Agri & Food (stalmetingen en data-integratie) en WUR Vredepeel (metingen van mest en land, wetenschappelijke validatie). TAUW treedt op als certificerende organisatie en borgt de betrouwbaarheid van de meetdata. Daarnaast zijn juristen en beleidsadviseurs betrokken om de juridische houdbaarheid van de aanpak te toetsen.

Vervolgstappen

In het vierde kwartaal van 2025 wordt het meetsysteem geïnstalleerd en uitvoerig getest. Vervolgens wordt er in 2026 over een volledig kalenderjaar gemeten, om zo alle seizoensinvloeden mee te nemen. De resultaten worden naar verwachting in de eerste helft van 2027 geanalyseerd en gerapporteerd. Deze moeten dienen als bewijs en voorbeeldcasus voor beleidsmakers en juristen om bedrijfsspecifieke doelsturingsvergunningen mogelijk te maken.