Pilot Mestschuifel en Stofbadhuis

Pilot Mestschuifel en Stofbadhuis

Sinds 2021 wordt gewerkt aan een innovatief stalconcept voor leghennen waarin emissiebeperking bij de bron centraal staat. Het doel van deze pilot is om ammoniak-, fijnstof- en geuremissies ín de stal drastisch te reduceren, en tegelijkertijd het welzijn van dier en boer te verbeteren. De kern van het concept bestaat uit twee innovaties: de Mestschuifel en het Stofbadhuis. Wat begon op de tekentafel, wordt stap voor stap dichter bij toepassing in de praktijk gebracht.

 

Dit artikel is gebaseerd op een artikel van het Poultry Expertise Centre.

Mestschuifel

Pilot Mestschuifel en Stofbadhuis

Hoe gaan we dat doen?

Het complete concept is in 2024 en 2025 getest in een proefstal in Gelderland met een kleine 3000 leghennen in een traditionele beunstal. Eerdere onderdelen van het systeem zijn al afzonderlijk getest: de Mestschuifel in 2021 in het Poultry Innovation Lab en het Stofbadhuis in 2022 bij Kipster. De verwachting is dat de ammoniakemissie uit de strooisellaag met 70 tot 90 procent kan worden gereduceerd. Voor fijnstof wordt een reductie van circa 80 procent verwacht en voor geur ongeveer 50 procent. De eerste indicatieve metingen op strooiselniveau laten een ammoniakreductie zien van 50-70%.

Pilot Mestschuifel en Stofbadhuis

Mestschuifel

 

 

 

“Bronaanpak is cruciaal: een luchtwasser maakt de lucht naar buiten schoner, maar pakt de vorming van emissies ín de stal niet aan. Als je echt verschil wilt maken, moet je beginnen waar de emissie ontstaat.”- Anne-Jo Smits, businessmanager Poultry Expertise Centre

Tegelijkertijd wordt gewerkt aan technische optimalisatie en het verder verfijnen van het gebruiksgemak voor de dieren. De volgende stap is een praktijkproef in een commerciële stal met een volièresysteem, waar ook officiële emissiemetingen kunnen plaatsvinden. Subdoel van deze pilot is het ontwikkelen van een technisch betrouwbaar, praktisch toepasbaar en uiteindelijk borgbaar concept dat op termijn ook in commerciële stallen kan worden ingezet.

 

 

 

De kracht

Emissiebeperking bij de bron is in de pluimveehouderij complex, omdat mest en urine bij kippen niet gescheiden worden uitgescheiden. In de huidige situatie scharrelen en stofbaden hennen in hun eigen, ingedroogde mest, wat leidt tot uitstoot van ammoniak en fijnstof. De Mestschuifel en het Stofbadhuis doorbreken dit patroon. Deze oplossingen zijn ontwikkeld met oog op het natuurlijke gedrag van de kip: een aparte, afgesloten ruimte met fijn strooisel (in de proef zand), waar hennen ongestoord kunnen stofbaden. Zo wordt stofbaden losgekoppeld van de mest in de stal, met positieve effecten op emissies én dierenwelzijn.

 

 

Stofbad en Mestschuifel: zo werkt het

Op de vloer van de leghennenstal ligt een laag houtsnippers. Mest van de hennen valt tussen de snippers, droogt op en valt uit elkaar op de bodem van de stal. Een Mestschuifel beweegt op gezette tijden onder de houtsnippers door. Om kippen te kunnen laten stofbaden, krijgen ze de beschikking over een Stofbadhuis. Dit is een dichte bak met fijn zand op de bodem. Hier kunnen kippen in alle rust stofbaden. Zo wordt stofbaden losgekoppeld van de mest in de stal, met positieve effecten op emissies én dierenwelzijn.

Belangrijke voorwaarden zijn ook de bereikbaarheid, licht en temperatuur. Kippen moeten het stofbad moeiteloos kunnen vinden en houden van nature van stofbaden in de zon. Daglicht of daglichtlampen kunnen de dieren dus motiveren het stofbad op te zoeken.

“Het systeem moet echt robuust werken voordat het grootschalig in de praktijk kan worden toegepast. In de afgelopen proefperiode hebben we de Mestschuifel onder praktijkomstandigheden getest en veel geleerd. Op basis daarvan zetten we nu de volgende stap in de doorontwikkeling.”-  Anne-Jo Smits, businessmanager Poultry Expertise Centre

 

 

Het team

Het concept is ontwikkeld door Wageningen University & Research in samenwerking met pluimveehouders en vervolgens doorontwikkeld met Livestock Robotics en Geerts Chaam, onder projectleiding van het Poultry Expertise Centre. Binnen het project werken onderzoekers, technici en praktijkpartners nauw samen. 

De ontwikkeling van de Mestschuifel en het Stofbadhuis wordt financieel mogelijk gemaakt door Provincie Gelderland, Avined, Regio Foodvalley en Rabobank.

Vervolgstappen

In de praktijk leven veel vragen over beschikbaarheid en toepasbaarheid, maar voor grootschalige uitrol is eerst meer praktijkervaring en borging nodig. Daarom zoekt het PEC pluimveebedrijven die willen deelnemen aan vervolgtesten met officiële metingen in een commerciële stal met een volièresysteem. Geïnteresseerde pluimveehouders kunnen zich melden bij Anne-Jo Smits, a.smits@aeres.nl. 

Deze pilot laat zien dat emissiebeperking bij de bron niet alleen mogelijk is, maar ook kansen biedt voor beter dierwelzijn, gezondere werkomstandigheden en een toekomstbestendige pluimveehouderij.