Praktijkaanpak Jumpstart van Poppel

Praktijkaanpak Jumpstart van Poppel

Integrale emissiereductie en -meting in de bedrijfskringloop

Melkveehouderij Van Poppel werkt al sinds 2017 aan een integraal emissiearm en circulair bedrijfssysteem, dat sinds de start van de pilot stap voor stap verbeterd wordt. In de huidige fase wordt de héle kringloop op bedrijfsniveau gemeten. Zo brengt men feitelijk in kaart waar emissies ontstaan én hoe ze voorkomen worden. Het doel is om uiteindelijk een volledig onderbouwd, circulair en emissiearm bedrijfssysteem te ontwikkelen. Dit kan als voorbeeld dienen voor de melkveehouders én beleidsmakers.

poppel

Praktijkaanpak Jumpstart van Poppel

Hoe gaan we dit doen?

De volledige kringloop van het pilotbedrijf wordt in verschillende stadia gemeten. Ten eerste meet men de methaan- en ammoniakemissies in de stal, en wat het effect van de emissiearme vloeren en snelle mest- en urineovername door mestcollectors hierop is. De mest wordt vervolgens in de mono-mestvergister verwerkt en verder gescheiden in meerdere meststromen. Per meststroom wordt via bemonstering in kaart gebracht hoeveel stikstof, fosfaat en kalium erin zitten, en welk deel van de nutriënten bruikbaar is voor gewasgroei. Ook meet men hoeveel ammoniak- en methaanreductie de vergister weet te realiseren. De mono-mestvergister wekt warmte en elektriciteit op, die een belangrijke bijdrage leveren aan het verdienmodel van het pilotbedrijf.

Praktijkaanpak Jumpstart van Poppel

poppel

 

 

 

“Het bijzondere is dat we meten onder echte praktijkomstandigheden. Dit zijn cijfers waar je op kunt bouwen.” – Anne van Heesbeen, projectleider

Na de vergisting worden de geschikte meststromen aangewend op het land. Het effect hiervan wordt gemeten via N-residumetingen. Daarbij controleert men de bodem en het risico op uitspoeling op twee momenten: voor het uitrijden van de mest, en na het oogstseizoen. Na de oogst worden de voeropbrengsten gewogen, om te bepalen hoe goed de planten de nutriënten uit de mest benutten en het systeem dus circulair functioneert. Dit doet de WUR aan de hand van de werkingscoëfficiënten van het pilotbedrijf.

 

De kracht

Deze pilot onderscheidt zich door het integraal meten van het volledige bedrijfssysteem op praktijkniveau. Daarmee wordt feitelijke data verzameld over de hele kringloop van het pilotbedrijf. De metingen worden onafhankelijk en objectief uitgevoerd door gecertificeerde partijen. Daarmee ontstaat een betrouwbaar en reproduceerbaar beeld van emissiereducties en kringloopverliezen, dat kan worden gebruikt om beleid te onderbouwen en nieuwe vormen van doelsturing mogelijk te maken.

 

 

 

“Als je de hele kringloop meet, zie je pas waar de verliezen werkelijk zitten. Dat is de kracht van een complete massabalans.”
— Jack van Poppel, melkveehouder

 

 

Zo werkt het

De werking van het bedrijfssysteem is gebaseerd op directe mestafvoer, gecontroleerde vergisting en het optimaal benutten van alle mineralenstromen.

De stal beschikt over een dichte vloer met rubberen matten. De mest wordt binnen een uur verwijderd door de mestcollectors, wat de vorming van ammoniak en methaan sterk beperkt. In de vergister wordt methaan gecontroleerd afgevangen en omgezet in biogas, dat via een warmte-krachtkoppeling (WKK) warmte en elektriciteit levert. 

De dikke fractie uit de vergister wordt gebruikt als schoon en comfortabel boxstrooisel. De dunne fractie en de meststof uit de mineralenstripper worden gericht op het land uitgereden, op momenten dat het gewas de stikstof het beste kan opnemen. Deze aanpak verkleint het risico op uitspoeling en zorgt voor optimale benutting van de beschikbare mineralen.

 

Het team

De pilot wordt uitgevoerd op Melkveehouderij Van Poppel in het Brabantse Molenschot. Anne van Heesbeen is namens DLV Advies betrokken als projectleider. De metingen worden uitgevoerd door Connecting Agri&Food (stalemissies en datakoppeling), Wageningen University & Research (werkingscoëfficiënten verschillende mestfracties), Eurofins (meststromen, bodem en grondwater) en Soilz (N-residumetingen). De pilot wordt mede mogelijk gemaakt door de financiering vanuit de provincie Noord-Brabant, Rabobank en ZuivelNL.

 

Vervolgstappen

In 2025 zijn alle protocollen, meetplannen en voorbereidingen afgerond. 2026 dient als volledig meetjaar, waarbij alle seizoenen meegenomen worden. In het eerste kwartaal van 2027 worden de resultaten geanalyseerd en samengebracht in een eindrapport. Dit rapport zal de gerealiseerde emissiereducties, de mineralenbalans en de belangrijkste lessen voor beleid en praktijk beschrijven.